26-11-2020 - Tonnie Wesseling

Veldhovens Weekblad

"Privé kan ik het prima uitschakelen, maar ik kan het bijna niet níét horen. Dat is soms wel eens jammer ja, omdat je toch iets minder kan luisteren zoals misschien een leek zou luisteren", zegt Josanne Toussaint lachend. Toussaint is stem- en spraakexpert van het Veldhovense Instituut Wijs! en coacht leidinggevenden en ondernemers op hun performance.

VELDHOVEN – In deze tweede coronagolf zitten weer veel thuiswerkers dagelijks achter hun pc. Vergaderen en pitchen gaat allemaal online. "Bij een eerste selectie van een sollicitatie zul je toch goed uit de verf moeten komen. Er blijft niet zo veel over om je te onderscheiden, behalve je stem en je mimiek en zorgen dat je goed in beeld zit. Het is heel vervelend als je met iemand aan het praten bent en je kan helemaal niet zien hoe diegene dat oppakt. En als je geen non-verbale feedback krijgt is dat heel lastig.

Ik zie nog steeds, nu we alweer zo'n 8 maanden bezig zijn, dat mensen maar half in beeld zijn of heel dicht op het scherm zitten. Dat maakt enorm veel uit hoe jij overkomt. En hoe vermoeiend het is te spreken voor zo'n camera, waarbij je hoofdhouding heel erg van belang is. Als je met je hoofd in de camera kruipt, dan komt je strot in een gekke knik en moet je met spanning praten om je stembanden nog dicht te krijgen. Het is heel verleidelijk als je achter je laptop zit om met je hoofd naar voren te gaan. Dat is niet handig, je word er moe van en de ander hoort dan ook die spanning en dat is niet prettig", concludeert Toussaint. "Het is belangrijk dat je je verhaal in hapklare brokken geeft. Dus als je als leidinggevende wil dat je personeel blijft luisteren, dan moet je het ze niet te moeilijk maken.

Het is belangrijk dat je goed articuleert en goed verstaanbaar bent. En dat is spreken met 'actieve lippen' . Dit betekent dat je je lippen actief moet gebruiken met voldoende lipspanning. Voordeel daarvan is dat je verstaanbaarder bent. Maar de spieren die je lippen aansturen zorgen er ook voor dat je gezicht meer variatie laat zien. Dan gaat het meteen meer leven. We vinden het allemaal fijn wat iemand zegt met zijn mimiek.

Dus als je goed in beeld bent en je spreekt met actieve lippen dan is de kans dat ze naar je gaan luisteren een heel stuk groter. Bijna iedereen kan wel wat meer lipactiviteit gebruiken." Lipactiviteit is één van de 8 gratis tips die Toussaint ontwikkeld heeft. Toussaint: "Ik ben er heilig van overtuigd dat dit het verschil kan maken bij een sollicitatie, tussen wel of niet die baan krijgen,"

Is er een bekende Nederlander wiens stem Toussaint wel eens onder handen zou willen nemen? "In groepen die ik train valt vaak de naam van Femke Halsema. Het is niet voor niets dat zij altijd genoemd wordt. Ik denk dat ze veel minder menselijk overkomt dan ze in werkelijkheid is. En als je kijkt naar Matthijs van Nieuwkerk. Die sprak in het begin van DWDD supersnel. Toen vielen we daar met z'n allen heel erg over: te snel en niet goed verstaanbaar. Ik denk dat hij er mee aan de slag is gegaan, gok ik, want hij is niet minder snel gaan spreken, maar wel veel beter gaan articuleren mét lipspanning!"

19-11-20 - Merlijn van Dijk

Eindhovens Dagblad

VELDHOVEN - ,,Puttuke puttuke puttuke put. Pottuke pottuke pottuke pot. Pannenkoeken bakken pannenkoeken bakken pannenkoeken bakken.” Nee, Josanne Toussaint uit Veldhoven is niet kierewiet. Ze is stemcoach. En duidelijk praten is best handig nu iedereen via een scherm vergadert.

Je punt maken via een scherm is namelijk moeilijk. Zeker met het geluid van spelende kinderen op de achtergrond, het gezoem van een stofzuiger daarnaast en de kat die doodleuk door het beeld trippelt om zich daarna prinsheerlijk op je toetsenbord te vlijen. Online vergaderingen zijn gewoon ontzettend vervelend.

Daarom vragen veel mensen stemcoach Toussaint (40) deze dagen om hulp. ,,Ze krijgen bijvoorbeeld last van hun stem omdat ze onnodig hard praten”, zegt ze. ,,En ze verdwijnen met hun hoofd bijna in het scherm. Daardoor raakt je strot in een rare knik en kunnen de stembanden moeilijk sluiten. Er komt spanning op je stem en dat horen mensen meteen.”

Toussaint kan het weten. Ze verdiept zich al vijftien jaar in de spraak van mensen en alle non-verbale communicatie die daarbij komt kijken. Eerst deed ze dat als logopedist. Nu als - let op, tongbreker - Stemspraakexpert.

Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters en de Wethoudersvereniging weten haar vaak te vinden. ,,Soms train ik een hele gemeenteraad”, zegt ze. ,,Ik heb ook het college van een gemeente uit deze regio getraind.” Welke gemeente dat is, zegt Toussaint niet. ,,Voor sommige mensen is een spraaktraining best een precair onderwerp. Het is nog niet zo geaccepteerd als bijvoorbeeld een salescursus.”

Terwijl toch iedereen wilt dat zijn verhaal gehoord wordt. ,,En de manier waarop je een verhaal vertelt, bepaalt hoe het overkomt”, zegt Toussaint. ,,Hoe sta je? Hoe adem je? Hoe klink je? Hoe intoneer je? Wat je je mimiek? Als die dingen niet in overeenstemming zijn met elkaar, komt je verhaal niet over.”

Een voorbeeld dat Toussaint vaak tegenkomt: mensen die aan het eind van een zin omhoog gaan met hun stem. Alsof ze een vraag stellen in plaats van een mededeling doen. ,,Vrouwen spreken vaak hoger dan ze van nature zouden doen”, zegt Toussaint. ,,Daardoor komen ze kwetsbaarder over.”

Dat is overigens niet per se verkeerd, volgens de Veldhovense. ,,Ik merk dat vrouwen in hoge posities regelmatig geforceerd, staccato en lager gaan spreken dan nodig. Een vrouw kan best autoriteit met haar eigen stem en mimiek uitstralen. Als het maar natuurlijk overkomt.”

Maar hoe doe je dat dan via zo’n scherm? Toussaint geeft wat tips. ,,Zorg dat je van het scherm spat. Ik richt een lamp op mezelf zodat mensen mijn mimiek goed kunnen zien. Ik zorg met een microfoontje op mijn kleding dat ik goed verstaanbaar ben.”

Houding is vanzelfsprekend ook belangrijk. ,,Zet beide billen stevig in je stoel, trek je schouders even op en laat ze dan vallen”, zegt Toussaint. ,,Zo zorg je dat je schouders precies onder je oren zitten. Daardoor zijn je stembanden vrij om ontspannen te praten.”

Dat praten doet men vervolgens met ‘levende lippen’. ,,Laat je hele gezicht meebewegen met je lippen. Je mag de letters een beetje uitspugen”, doceert Toussaint. ,,Soms helpt het om een beetje scherper te articuleren. Overdrijf het allemaal niet, dan zeggen mensen meteen: goh, die heeft zeker een cursus gehad.”

Kun je dat ook oefenen? Natuurlijk kan dat. ,,Leg het puntje van je tong op het heuveltje bij je gehemelte. Net niet tegen je tanden”, zegt Toussaint. Dan zeg je eerst rustig en daarna snel achter elkaar: ,,Puttuke puttuke puttuke put. Pottuke pottuke pottuke pot. Pannenkoeken bakken pannenkoeken bakken pannenkoeken bakken.”

13-05-2020 - Tonnie Wesseling

Veldhovens Weekblad

Waarom hang je bij een verhaal bij de ene persoon aan de lippen en dwalen bij een ander al gauw je gedachten af naar heel andere zaken. Josanne Toussaint van het Veldhovense Instituut Wijs! kan er alles over vertellen. Wijs! is gespecialiseerd in stem, spraak en presentatie. 

VELDHOVEN – "Mijn fascinatie voor stem begon al vroeg bij zingen. Ik heb veel op het podium gestaan als zangeres. Ik was 14 toen ik mijn eerste zangles kreeg. Ik ben later communicatie gaan studeren en heb even op het conservatorium rond gehobbeld, maar deze wereld lag me niet. Bij communicatie boeide me vooral: hoe communiceren mensen met elkaar en wat doet het gedrag van de één met de ander. Ik vind gesprekstechnieken heel interessant, waarom gaat het nou soms zo goed en soms zo fout. Ik ben verder logopedie gaan studeren en me vervolgens gaan specialiseren op alles wat met stem, spraak en presentatie te maken heeft.

Tien jaar geleden heb ik Instituut Wijs! opgericht. Met de focus op: hoe zorg jij nu dat jouw verhaal gehoord wordt. Mijn ervaring is dat de mensen met het beste idee niet altijd de mensen zijn waar naar geluisterd wordt. In een vergadering zegt Pietje iets en iedereen denkt 'leuk' en we gaan naar het volgende punt en dat tien minuten later Jantje exact hetzelfde op inhoud zegt en iedereen roept: O, wauw, ja supergoed punt daar moeten we even op ingaan.

Mijn missie is om mensen bewust te maken van het laatste en ze daar in te begeleiden door houding, adem en stem, alles vanuit autenticiteit. Ik ben niet van trucjes leren. Van een onrustige spreker met hoge stem en stresshormonen wordt het publiek ook heel onrustig en gaat wiebelen op de stoel. Dat is niet wat je wil. Wát je zegt moet kloppen met hóe je het zegt." Waarom pakt bij een persconferentie de stem van Rutte je meteen, wat hij ook zegt en dwaal je bij de aardige stem van de koning wat meer af naar het gezin om hem heen?

Toussaint: "Rutte doet een heleboel dingen heel handig, hij heeft overwegend een prettig stemgeluid met veel variatie, waarmee hij prikkelt. De koning daarentegen heeft zoveel pauzes, dat het bijna twijfelachtig wordt wat hij vertelt, terwijl hij wel een prettig warm stemgeluid heeft. Maar het vloeit niet. Obama was van de bewuste stiltes en alles wat na de stilte gezegd werd had meer impact, daar werd beter naar geluisterd." Toussaint traint veel nieuwe burgemeesters in totaalpakket, ademhaling, stem, spraak en houding, ook non verbaal. Toussaint: "De crux van zorgen dat het fijn is om naar je te luisteren en zorgen dat er naar je geluisterd word zit hem in: ontspannen spreker geeft een ontspannen publiek."

TOP